Πρωταθλητής φωτογραφίας

Ο Bob Martin είναι ένας πολυβραβευμένος φωτογράφος αθλητισμού που ειδικεύεται στη φωτογράφιση αθλητικών εκδηλώσεων και εικόνων δράσης για διαφημιστικές εταιρείες, εταιρικές οντότητες και μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Στην τριαντάχρονη καριέρα του, ο Bob έχει φωτογραφίσει κάθε μεγάλη αθλητική διοργάνωση, από τους τελευταίους 15 Θερινούς και Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, μέχρι και πόλο με ελέφαντες και ιπποδρομίες στον πάγο. Φωτογραφίζει το τουρνουά τένις Γουίμπλεντον από το 1982 και η δουλειά του τον έχει ταξιδέψει στα πιο απομακρυσμένα μέρη στον κόσμο. Οι φωτογραφίες του έχουν δημοσιευτεί σε πολλές εκδόσεις, όπως τα Sports Illustrated, Time, Newsweek, Life Magazine, Stern, Paris Match, Bunte, L’Équipe, The Sunday Times και οι New York Times. Η δουλειά του έχει αναγνωριστεί με πάνω από 60 εγχώρια και διεθνή βραβεία και έχει τιμηθεί τρεις φορές με το πολυπόθητο βρετανικό βραβείο του Φωτογράφου της Χρονιάς. Το 2015 κυκλοφόρησε το βραβευμένο βιβλίο του «1/1000th: The Sports Photography of Bob Martin», μια συναρπαστική επισκόπηση των 30 χρόνων φωτογράφισης μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων. Πρόσφατα, βρεθήκαμε με τον Bob για να συζητήσουμε για τη φωτογραφία και για τον λόγο που άλλαξε τις DSLR με μηχανές χωρίς καθρέπτη της Sony.

Πώς αποφάσισες να γίνεις επαγγελματίας φωτογράφος αθλητισμού;

Πάντοτε λάτρευα τον αθλητισμό, παρόλο που δεν σκόπευα να γίνω φωτογράφος αθλητισμού. Το όνειρό μου ήταν να γίνω ένας κανονικός φωτογράφος και στα μαθητικά μου χρόνια είχα πραγματική ψύχωση με τον σκοτεινό θάλαμο. Όταν ήμουν φοιτητής, τραβούσα συνέχεια φωτογραφίες και κάποια στιγμή ξεκίνησα να εργάζομαι σταδιακά ως φωτορεπόρτερ. Λατρεύω τα ταξίδια και ήταν πολύ συναρπαστικό να βλέπω τις φωτογραφίες μου στις εφημερίδες λίγες μέρες από τη λήψη τους. Λίγο αργότερα, άρχισα να δέχομαι προσφορές για εργασία από πρακτορεία που ειδικεύονταν στη φωτογραφία αθλητισμού και κάπως έτσι άρχισα να ασχολούμαι με το είδος.

Πώς διασφαλίζεις ότι οι φωτογραφίες σου μένουν πάντα «φρέσκες» και συναρπαστικές;

Ένας καλός φίλος μου στις Η.Π.Α., ο Walter Iooss, ίσως ο διασημότερος φωτογράφος αθλητισμού όλων των εποχών, μου είπε πριν από πολλά χρόνια: "Πρέπει να βρίσκεις τρόπους να ανανεώνεις ριζικά τη δουλειά σου, διαφορετικά θα μείνεις στο παρελθόν, σαν τους δεινόσαυρους". Δεν την ξέχασα ποτέ αυτήν τη συμβουλή. Όσο και αν λατρεύω τις εφημερίδες και την τυπωμένη εικόνα –και πραγματικά, αισθάνομαι πολύ άσχημα που θα το πω αυτό– οι εφημερίδες και τα περιοδικά αργοπεθαίνουν. Όσοι παραμένουν αγκιστρωμένοι σε αυτά τα ιδανικά και αρνούνται να συμβαδίσουν με την εποχή τους, είναι οι δεινόσαυροι. Αυτό δεν σημαίνει ότι θέλω να κάνω το έργο μου πιο απλοϊκό και εύπεπτο. Θέλω να εξελιχθώ όσο περισσότερο μπορώ και για να ανανεώσω το έργο μου πρέπει να το προσεγγίσω αντισυμβατικά. Για αυτό συνεργάζομαι τον τελευταίο καιρό με ομοσπονδίες και διοικητικά όργανα του αθλητισμού, καθώς είναι οι μοναδικοί παράγοντες που δαπανούν σημαντικά ποσά στην ποιοτική φωτογραφία. Προσπαθώ να τους προσφέρω κάτι διαφορετικό από το συνηθισμένο φωτογραφικό υλικό που μπορείς να βρεις παντού.

Αυτές οι συνεργασίες με ομοσπονδίες αθλητισμού και διοικητικά όργανα σού αφήνουν αρκετό χρόνο για να ασχοληθείς με τη φωτογραφία;

Φωτογραφίζω λιγότερο από ό,τι παλιά, ειδικά όσο μεγαλώνω, αλλά συνεχίζω να βγάζω τις μεγάλες διοργανώσεις, όπως οι Ολυμπιακοί και το Γουίμπλεντον. Παρίσταμαι και στις μικρότερες συναντήσεις, αλλά αντί να είμαι μέσα στη δράση, τώρα πια πιο πολύ καθοδηγώ τις ομάδες των φωτογράφων. Για να είμαι ειλικρινής, δεν έχω πλέον τη διάθεση να περνάω το απόγευμα του Σαββάτο πίσω από ένα τέρμα, κάτω από τη βροχή. Έχετε επίσης ρόλο συμβούλου στη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή. Τι συνεπάγεται αυτό;Μπορεί να είναι κάτι πολύ άμεσο, όπως το να προτείνω βέλτιστες πρακτικές για την οργάνωση των φωτογράφων, ή κάτι πιο εξειδικευμένο, όπως το μέγεθος και η θέση ενός λογότυπου ώστε να φαίνεται καλύτερα στις τελικές εικόνες. Στους Ολυμπιακούς του Ρίο, βοήθησα στην επιλογή χρωμάτων για τους διάφορους χώρους. Για παράδειγμα, για τους αγώνες κολύμβησης, αρχικά ήθελαν να χρησιμοποιήσουν αποχρώσεις του πράσινου, αλλά επισήμανα ότι δεν θα φαίνεται όμορφο στην αντανάκλαση στο μπλε νερό!

Πιστεύεις ότι η τεχνολογία των φωτογραφικών μηχανών έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεις τη φωτογράφιση αθλημάτων;

Σαφώς. Όταν η αυτόματη εστίαση έγινε διαθέσιμη για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό, πολλοί έλεγαν ότι θα φέρει το τέλος της επαγγελματικής φωτογραφίας, επειδή όλοι θα μπορούσαν πλέον να τραβάνε καθαρές φωτογραφίες. Για μένα, όμως, αυτή η εξέλιξη ήταν πολύ ευνοϊκή, γιατί η όρασή μου δεν είναι ιδανική. Οι φωτογραφικές μηχανές είναι τόσο καλές πλέον που έχουν βελτιώσει την ίδια την αθλητική φωτογραφία. Δεν χρειάζεται πια να ανησυχώ αν θα βγει θολή μια λήψη και μπορώ να συγκεντρώνομαι περισσότερο στη σύνθεση, στο φόντο και στον φωτισμό. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι, παρόλο που οι σύγχρονες φωτογραφικές μηχανές μπορούν να κάνουν μεγάλο μέρος της δουλειάς, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε τις βασικές αρχές της φωτογραφίας και να επιλέγουμε την κατάλληλη λειτουργία για την αντίστοιχη περίσταση. Προσωπικά, δεν δένομαι συναισθηματικά με τον εξοπλισμό μου. Αν η φωτογραφική μηχανή λειτουργεί αποτελεσματικά ως εργαλείο, τότε μου αρέσει.

Τι σε έκανε να επιλέξεις τις φωτογραφικές μηχανές Sony Alpha για τη δουλειά σου;

Για να είμαι ειλικρινής, αυτό που με τράβηξε αρχικά ήταν η αθόρυβη λήψη. Είναι ένα χαρακτηριστικό που με ενδιαφέρει πάρα πολύ, γιατί μου επιτρέπει να φωτογραφίζω σε συνθήκες που διαφορετικά δεν θα μπορούσα. Για παράδειγμα, στο γκολφ, όταν βρίσκομαι κοντά στο τελευταίο σπρώξιμο της μπάλας στη 18η τρύπα και πρέπει να επικρατεί απόλυτη ησυχία. Η πρώτη φωτογραφική μηχανή που δοκίμασα ήταν η α7R II, με την οποία κατάφερα να τραβήξω φωτογραφίες που δεν μπορούσα στο παρελθόν. Ομολογώ ότι δεν ήμουν ιδιαίτερα ενθουσιασμένος με την προοπτική του ηλεκτρονικού εικονοσκοπίου, γιατί είχα συνηθίσει να χρησιμοποιώ το εικονοσκόπιο της DSLR, όμως τώρα δεν μπορώ χωρίς αυτό. Έχει αλλάξει τρομερά τη ροή εργασίας μου, καθώς έχω τη δυνατότητα να ελέγχω την έκθεση προτού πατήσω το κουμπί απελευθέρωσης κλείστρου. Τώρα χρησιμοποιώ την α9 για τη συντριπτική πλειοψηφία των φωτογραφίσεών μου και μπορώ να πω ότι ταιριάζει απόλυτα στον τρόπο εργασίας μου. Όπως είπα και πριν, οι φωτογραφικές μηχανές είναι εργαλεία για εμένα και το εργαλείο που μου ταιριάζει περισσότερο είναι η α9.