Εικόνες με νόημα

"Δεν με ενδιαφέρουν πια οι μεμονωμένες εικόνες", λέει ο Alessandro Grassani. "Για μένα," συνεχίζει, "σχεδόν όλοι στις μέρες μας μπορούν να τραβήξουν μια όμορφη εικόνα, ακόμη και με το τηλέφωνό τους. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός πολυδιάστατου έργου. Μια σειρά από εικόνες είναι ζωτικής σημασίας στην αφήγηση μιας ιστορίας και ανοίγουν το παράθυρο σε έναν άγνωστο κόσμο, όχι μόνο δημοσιογραφικά, αλλά και συναισθηματικά."

Ένα τέτοιο έργο, το The Last Illusion, πραγματεύεται το ταξίδι των περιβαλλοντικών μεταναστών στις πόλεις. Ο τίτλος αφορά τις προσδοκίες τους, οι οποίες δυστυχώς δεν εκπληρώνονται.

Πώς έφτασε εδώ;

Όπως και με τους περισσότερους, χρειάστηκε χρόνο για να χτίσει την καριέρα του. Μετά την εκπαίδευση στη φωτογραφία, ο Alessandro εργάστηκε αρχικά ως βοηθός ενός φωτογράφου διαφήμισης. "Εργάστηκα στο στούντιό του για έναν χρόνο, ίσως λίγο περισσότερο, μετά με απέλυσε", διηγείται γελώντας ο Alessandro, "μου είπε ότι δεν είμαι κατάλληλος για τέτοιου είδους δουλειά και ότι θα πρέπει να εστιάσω στο πάθος μου, που ήταν η καταγραφική φωτογραφία. Πρέπει να παραδεχτώ ότι το έθεσε ευγενικά."

Έπειτα εργάστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας για ιταλικές εφημερίδες, όπως η Corriere Della Sera και αργότερα κάλυψε τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή. Τώρα εργάζεται σε διάφορες διαφημιστικές, εταιρικές και καταγραφικές φωτογραφικές αποστολές και δουλειές, και παράλληλα προσπαθεί να κάνει και τα προσωπικά του έργα όταν είναι δυνατόν, "κάθε δουλειά είναι καλή, ως φωτογράφος χρειάζεσαι τα χρήματα, για να ταΐσεις την οικογένειά σου και να συνεχίσεις να εργάζεσαι στα δικά σου έργα."

Η εκπαίδευσή του στον χώρο της διαφήμισης τον βοήθησε στην καταγραφική δουλειά του; Και αν ναι, με ποιον τρόπο;

Αυτό σημαίνει ότι περιμένεις τις σωστές συνθήκες φωτισμού, για να αποτυπώσεις τη σωστή εικόνα και να αφηγηθείς την ιστορία που θέλεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, η τελική επιλογή των εικόνων είναι καθοριστική για το έργο, προκειμένου να βρεθεί η τέλεια ισορροπία των εικόνων. Ο Alessandro εξηγεί: "Ποτέ δεν ξέρω ποια είναι η τέλεια λήψη μέχρι το τελικό στάδιο, όταν τις έχω όλες συγκεντρωμένες στην οθόνη. Η τελική επιλογή είναι ζωτικής σημασίας, καθώς αν δεν την κάνεις σωστά, μπορεί να καταστρέψεις τη δουλειά σου. Αν επεξεργαστείς σωστά μια κακή εργασία, μπορεί να βελτιωθεί, και ομοίως, αν η επεξεργασία μιας καλής δουλειάς γίνει λάθος, η ιστορία μπορεί να χαθεί. Οι εικόνες πρέπει να αποτελούν σειρά και να διηγούνται μια ιστορία με απήχηση σε συναισθηματικό επίπεδο."

Έτσι, ο Alessandro αναζητά πάντα βοήθεια στο στάδιο της τελικής επιλογής των εικόνων για μια νέα ματιά στο έργο του. "Ως φωτογράφος δεν είσαι απαραίτητα και ο καλύτερος για να επεξεργαστείς τη δουλειά σου. Αυτό το στάδιο γίνεται με άτομα που εμπιστεύομαι και απαιτεί χρόνο. Μπορεί να χρειαστώ και μια εβδομάδα για κάθε μέρος ενός έργου ή και μήνες. Κάνω την πρώτη επιλογή, μετά τη συζητάμε και την αφήνουμε παράμερα λίγο. Είναι σαν το κρασί, όσο πιο παλιό, τόσο πιο καλό."

Μία από τις βασικές πτυχές τόσο της φωτογραφίας όσο και της τελικής επιλογής είναι η ισορροπία μεταξύ αισθητικής και δημοσιογραφίας: "Εφαρμόζω τους κανόνες του φωτορεπορτάζ όταν δουλεύω, αλλά από αισθητικής άποψης, αισθάνομαι ελεύθερος να δουλεύω όπως καλύτερα μπορώ για να αποτυπώνω εικόνες που έχουν έντονο αντίκτυπο. Ας πούμε ότι φιλοδοξία μου είναι να βρω τον τέλειο συνδυασμό μεταξύ ομορφιάς και αλήθειας. Τότε θεωρώ οι εικόνες είναι πιο υποβλητικές και παραστατικές".

Για τον σκοπό αυτό, ο Alessandro διαπίστωσε ότι περιορίζει τις συνθέσεις του, για να βρει απλούστερους και πιο αποτελεσματικούς συνδυασμούς. "Προηγουμένως, μάλλον αναζητούσα πιο σύνθετες συνθέσεις με διαφορετικά θέματα σε διαφορετικά στρώματα του πλαισίου. Τώρα προσπαθώ να μεταφέρω την ουσία."

Στην πράξη, αυτή η απλούστερη προσέγγιση σημαίνει ότι "βγάζεις τα περιττά στοιχεία από το πλαίσιο για να απλοποιήσεις την εικόνα, δηλαδή τον θόρυβο και τους περισπασμούς, αλλά διατηρώντας την περιβάλλουσα πληροφορία, όπως τον τόπο όπου ζουν τα θέματα της φωτογραφίας. Γι' αυτό μου αρέσουν τα μεγάλα τοπία με το θέμα μου τοποθετημένο στη μέση, επειδή το τοπίο, το περιβάλλον και το θέμα δένουν. Εξάλλου, αυτό το πλαίσιο είναι και η ίδια ιστορία."