Είναι αρχές του χειμώνα του 2022 και η πρωτεύουσα της Ισλανδίας, Ρέικιαβικ, βρίσκεται ήδη σε βαθύ ψύχος. Φυσικά, για τους σκληροτράχηλους πολίτες της που ζουν τόσο κοντά στον Αρκτικό Κύκλο, αυτές οι θερμοκρασίες υπό το μηδέν δεν αποτελούν εμπόδιο για τη δημιουργικότητα και, σε ένα πάρκο της πόλης, κάτω από τον φευγαλέο χειμωνιάτικο ήλιο, ο φωτογράφος Páll Stefánsson περνάει την ώρα του πριν από μια συνάντηση.

Εμπνευσμένος από το χαμηλό, λοξό φως και παίρνοντας λίγο χρόνο για να ικανοποιήσει τη ματιά του, ξεχωρίζει το στραμμένο προς τα πάνω πρόσωπο ενός αγάλματος φορτωμένο με βαρύ παγετό, πλαισιώνοντάς το στην εντέλεια με τον FE 100mm f/2.8 STF GM OSS.

Ένας σταθερός (prime) φακός 100 χιλιοστών μπορεί να φαίνεται ασυνήθιστη επιλογή για μια τέτοια αυθόρμητη φωτογραφία περιπλάνησης, αλλά όπως δείχνουν τα αποτελέσματα, πρόκειται για έναν συνδυασμό εστιακής απόστασης και ποιότητας με τον οποίο ο Páll έχει αποκτήσει άνεση και σιγουριά. Από σκηνές δρόμου μέχρι πορτραίτα, και από παγωμένα τοπία μέχρι φλεγόμενα ηφαίστεια, «είναι ένας φακός που σπάνια αποχωρίζομαι», ομολογεί.

Τι είναι λοιπόν αυτό που τον γοητεύει;

«Για μένα, ο φακός των 100 χιλιοστών είναι ένας εξαιρετικός φακός γενικής χρήσης και μου αρέσει πραγματικά η φυσική προοπτική του για όλα τα είδη θεμάτων», εξηγεί. «Για τοπία ή ανθρώπους, η προβολή επιτρέπει να καδράρεις στενά χωρίς παραμόρφωση. Βρίσκεται ακριβώς στο μακρύτερο εύρος των φακών που μου αρέσει να χρησιμοποιώ συνέχεια και, όταν βρίσκομαι επιτόπου, φωτογραφίζω με τέσσερα σώματα, οπότε μπορεί να έχω σε ετοιμότητα έναν των 24 χιλιοστών, έναν των 35 χιλιοστών, έναν των 50 χιλιοστών και αυτόν εδώ των 100 χιλιοστών. Τα 100 χιλιοστά είναι το μεγαλύτερο μήκος όπου αισθάνομαι ότι εξακολουθώ να είμαι προσωπικά συνδεδεμένος με τη σκηνή.»

Αυτή η προσέγγιση – η χρήση τεσσάρων σταθερών φακών για την κάλυψη του εύρους ενός τυπικού ζουμ – μπορεί να φέρει μεγαλύτερη ποιότητα και ευκρίνεια στη φωτογραφία, λέει ο Páll. Είναι κάτι στο οποίο ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται όταν πρόκειται να κάνεις επιλογές σύνθεσης.

«Είμαι επαγγελματίας φωτογράφος εδώ και 40 χρόνια», εξηγεί, «και πάντα χρησιμοποιούσα σταθερούς φακούς. Μαθαίνεις τι σου προσφέρει ο κάθε φακός και πώς να τον χρησιμοποιείς, σαν ένα φίλτρο στα μάτια σου. Ξέρω ακριβώς πώς καδράρει ένας φακός των 100 χιλιοστών, και αυτό με βελτιώνει ως φωτογράφο. Εκείνη την ημέρα, δούλευα με μία κάμερα, έναν φακό και έναν σκοπό. Είμαι σίγουρος ότι, εάν είχα φακό των 24–105 χιλιοστών σε εκείνο το πάρκο, θα έβγαινα με διαφορετικές εικόνες και δεν θα ήμουν τόσο επιλεκτικός.»

Οι σταθεροί φακοί συχνά παρέχουν μεγαλύτερη ευκρίνεια από τις αντίστοιχες ρυθμίσεις ενός ζουμ και, για τον Páll, ο 100 χιλιοστών δεν διαφέρει.

«Όταν μίλησα για πρώτη φορά με έναν από τους κορυφαίους σχεδιαστές φακών της Sony γι' αυτόν τον φακό», αναφέρει, «θεωρούσε ότι συχνά τον παραβλέπουν, παρόλο που είναι ένας από τους καλύτερους της σειράς. Και συμφωνώ. Είναι ένας από τους καλύτερους φακούς G Master σε ποιότητα και ένας φακός που θα καταπλήξει πραγματικά όποιον τον δοκιμάσει.

Επιπλέον», συνεχίζει, «με τους φακούς Alpha όπως αυτός ξέρετε ότι προορίζονται για αισθητήρες με ανάλυση 100MP ή περισσότερο. Σε ορισμένα άλλα συστήματα, οι κάμερες κυκλοφορούν στην αγορά χωρίς τους φακούς που τις υποστηρίζουν, αλλά με τους φακούς G Master της Sony ξέρεις πάντα ότι πρόκειται για μια σωστή επένδυση που θα είναι καλή για μια ζωή.»

Ένα μεγάλο μέρος της οπτικής ποιότητας του φακού 100 χιλιοστών, λέει ο Páll, είναι η υπέροχη αποεστίαση φόντου (bokeh) του. «Φυσικά, το bokeh είναι προσωπική υπόθεση, όπως το εάν βρίσκεις κάποιον όμορφο», εξηγεί, «αλλά χάρη στο στοιχείο οπτικού αποδισμού (APD) στον φακό, είναι θαυμάσια ομαλό, αφήνοντας τα θέματα να ξεχωρίζουν με πραγματική παρουσία και ενισχύοντας την ενδογενή ευκρίνεια του φακού. Με τον τρόπο αυτό, μου θυμίζει έναν κλασικό φακό, αλλά με την αντίθεση που περιμένει κανείς από έναν σύγχρονο φακό.»

Ένας άλλος τομέας που καθιστά τον φακό των 100 χιλιοστών μια θαυμάσια επιλογή από κάθε άποψη είναι η ταχύτητα εστίασης και το εύρος του, λέει ο Páll. «Υπάρχει ένας διακόπτης στο σώμα που αλλάζει τις ρυθμίσεις μεταξύ 0,85 μέτρων έως άπειρο και από 0,57 μέτρα έως 1 μέτρο μετακινώντας στοιχεία εντός του φακού. Στο τελευταίο δίνει μεγάλη μεγέθυνση, ώστε να μπορείς να προσθέσεις κοντινά πλάνα και λεπτομέρειες στη λίστα θεμάτων αυτού του φακού. Προσφέρει τόση ευελιξία και με τρόπο που πλησιάζει την τελειότητα.»

Αν προσθέσει κανείς το Optical Steady Shot στο μείγμα, τα συνολικά διαπιστευτήριά του αυξάνονται ακόμη περισσότερο.

«Προσωπικά, μου αρέσει να χρησιμοποιώ τρίποδο όποτε μπορώ», λέει ο Páll, «επειδή με επιβραδύνει και μου επιτρέπει να καδράρω με μεγαλύτερη ακρίβεια. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου αυτό δεν είναι εφικτό και απαιτείται σταθεροποίηση εικόνας. Για παράδειγμα, κατά τη φωτογράφιση αυτών των λεπτεπίλεπτων λουλουδιών στον χαμηλό απαλό ήλιο τώρα τον Δεκέμβριο, στεκόμουν μισός μέσα σε μια λίμνη, ενώ χρησιμοποιούσα χαμηλό ISO για να διατηρήσω την παραμικρή λεπτομέρεια, οπότε η ταχύτητα κλείστρου ήταν χαμηλή. Είναι καλό να ξέρω ότι είναι εκεί για να με βοηθήσει όταν τον χρειάζομαι, και η ευκρίνεια είναι εξασφαλισμένη.»

«Παρόλη την οπτική ποιότητα και την ταχύτητά του, πρόκειται επίσης για έναν πολύ στιβαρό και φορητό φακό», συνεχίζει ο Páll, «ο οποίος είναι τέλειος για μένα όταν κάνω πεζοπορία. Τον περασμένο Αύγουστο είχαμε μια έκρηξη στο όρος Fagradalsfjall, στην Ισλανδία, και επέλεξα τον 100 χιλιοστών για να την απαθανατίσω. Ο φακός ζυγίζει μόνο 700 γραμμάρια και, ενώ συχνά παίρνω μακρύτερους φακούς για να αποφύγω την ανάγκη να πλησιάσω πολύ κοντά, αυτός μπορεί να δώσει αρκετή εμβέλεια αλλά είναι τόσο ελαφρύς που μπόρεσα να κάνω την τετράωρη πεζοπορία μέχρι το πεδίο της λάβας και να κρατήσω τους ώμους μου σε καλή κατάσταση.»