Κορυφαίες συμβουλές: Φωτογράφιση μιας έκλειψης ηλίου

Μια ολική έκλειψη ηλίου είναι ένα εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο που πολλοί άνθρωποι μπορεί να δουν μόνο μία φορά στη ζωή τους. Ωστόσο, η παρατήρησή της απαιτεί προσοχή. Το να κοιτάζει κανείς απευθείας τον ήλιο μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στην όραση, η οποία ενισχύεται όταν η παρατήρηση γίνεται μέσα από κιάλια, τηλεσκόπιο, τηλεφακό ή φωτογραφική μηχανή με οπτικό εικονοσκόπιο, όπως μια DSLR.

Επειδή οι φωτογραφικές μηχανές χωρίς καθρέπτη της Sony χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό εικονοσκόπιο (EVF) αντί για οπτικό, τα μάτια σας δεν εκτίθενται άμεσα σε συγκεντρωμένο φως του ήλιου κατά τη σύνθεση μιας εικόνας. Ωστόσο, ο αισθητήρας της φωτογραφικής μηχανής μπορεί και πάλι να υποστεί ζημιά αν η φωτογραφική μηχανή στραφεί προς τον ήλιο χωρίς κατάλληλο ηλιακό φίλτρο.’

Mην κοιτάζετε ποτέ απευθείας τον ήλιο κατά τη διάρκεια των μερικών φάσεων μιας έκλειψης. Μόνο κατά τη διάρκεια της ολικής φάσης, όταν ο ήλιος καλύπτεται πλήρως από τη Σελήνη, είναι ασφαλές να τον παρατηρήσετε με γυμνό μάτι. Πρέπει να φορέσετε κατάλληλη ηλιακή προστασία για τα μάτια πριν από την ολική φάση και να την ξαναφορέσετε αμέσως μόλις εμφανιστεί ξανά το πρώτο έντονο φως του ήλιου.

Ηλιακά φίλτρα

Για να προστατεύσετε τη φωτογραφική σας μηχανή από την ένταση του ήλιου, πρέπει να χρησιμοποιήσετε ένα ειδικό ηλιακό φίλτρο. Αυτό είναι πολύ πιο ισχυρό από ένα τυπικό φίλτρο ND. Ένα τυπικό φωτογραφικό ηλιακό φίλτρο έχει οπτική πυκνότητα 5,0 (που αντιστοιχεί περίπου σε ND100000), μειώνοντας τη φωτεινότητα του ήλιου κατά περίπου 16,6 στοπ αρκετά ώστε να μειωθεί σημαντικά η ένταση του ήλιου και να προστατευτεί η φωτογραφική σας μηχανή. Τα φίλτρα αυτά διατίθενται ευρέως και διαθέτουν τυπικά σπειρώματα φακού για τοποθέτηση στο άκρο του φακού σας, όπως και κάθε άλλο φίλτρο. Φροντίστε να τα αγοράζετε από αξιόπιστη μάρκα, ελέγξτε το φίλτρο για τυχόν ελαττώματα στην επιφάνειά του πριν ξεκινήσετε τη λήψη και βεβαιωθείτε ότι έχει βιδωθεί καλά και δεν θα πέσει κατά τη διάρκεια της λήψης. Τα τυπικά φίλτρα ND, ακόμη και τα πολύ ισχυρά, δεν έχουν σχεδιαστεί για άμεση φωτογράφιση του ήλιου και δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο ενός πιστοποιημένου ηλιακού φίλτρου.’’–

Προγραμματισμός

Η πιθανότητα να βρεθείτε στη μικρή σκιά της Σελήνης και να παρακολουθήσετε μια ολική έκλειψη ηλίου είναι ένα γεγονός που συμβαίνει μία φορά στη ζωή, οπότε για πολλούς ανθρώπους, το να δουν μια ολική έκλειψη σημαίνει ότι θα πρέπει να ταξιδέψουν. Ο προγραμματισμός είναι ζωτικής σημασίας, ειδικά αν θέλετε να απολαύσετε την καλύτερη θέα της έκλειψης· ακόμη και αν βρίσκεστε μόλις λίγα χιλιόμετρα έξω από την ευθεία γραμμή, αυτό θα επηρεάσει τις εικόνες σας. Επομένως, ελέγξτε τη διαδρομή της έκλειψης και βρείτε ένα σημείο με ανεμπόδιστη θέα. Υπάρχουν αρκετοί ιστότοποι και εφαρμογές για smartphone που δείχνουν τη διαδρομή της ολικής έκλειψης και τις χρονικές στιγμές της έκλειψης για την περιοχή σας.

Ρυθμίσεις έκθεσης

Όταν μπλοκάρεται τόσο μεγάλο μέρος του φωτός, το σύστημα μέτρησης της φωτογραφικής σας μηχανής ενδέχεται να μην είναι αξιόπιστο. Ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι να ρυθμίσετε τη φωτογραφική σας μηχανή σε Μη αυτόματη λειτουργία, με ISO 100, f/8 και 1/500 του δευτερολέπτου, έχοντας τοποθετήσει ηλιακό φίλτρο. Προσαρμόστε την ταχύτητα κλείστρου ανάλογα.

Η φωτογραφική μηχανή Sony διαθέτει εργαλεία που διευκολύνουν σημαντικά τον σωστό συγχρονισμό και την έκθεση. Η οριοθέτηση έκθεσης (bracketing) είναι το πιο προφανές παράδειγμα. Σε Drive Mode (Λειτουργία οδήγησης), επιλέξτε Cont. Bracket (Συνεχής οριοθέτηση έκθεσης) και ρυθμίστε την τιμή έκθεσης στο 1.0EV και τον αριθμό εικόνων στο 5. Όταν κρατήσετε πατημένο το κλείστρο, η φωτογραφική μηχανή θα τραβήξει 5 εικόνες σε γρήγορη διαδοχή, η καθεμία με διαφορά 1 EV: -2 EV, -1 EV, την έκθεση που επιλέξατε, +1 EV και +2 EV.

Επιλογή φακού

Για να τραβήξετε μια εντυπωσιακή λήψη με πολλές λεπτομέρειες, ένας τηλεφακός είναι η προφανής επιλογή. Ένας φακός 200 mm είναι το ελάχιστο που θα πρέπει να επιλέξετε, αλλά ιδανικά, για εντυπωσιακές εικόνες, θέλετε εστιακή απόσταση 400 mm ή μεγαλύτερη. Επειδή η φωτογράφιση του ήλιου πραγματοποιείται συνήθως γύρω στο f/8, δεν χρειάζεστε έναν ιδιαίτερα γρήγορο φακό. Ο εκπληκτικός FE 200-600 mm f/5.6-6.3 G OSS της Sony αποτελεί την κορυφαία επιλογή. Συνήθως προορίζεται για φωτογράφους άγριας ζωής και αθλητισμού, αλλά η εστιακή απόσταση των 600 mm και το σπείρωμα φίλτρου 95 mm τον καθιστούν έναν από τους πιο ευέλικτους φακούς για τη λήψη μιας έκλειψης ηλίου. Ο FE 100-400 mm f/4.5-5.6 GM OSS αποτελεί μια άλλη επιλογή, με ελαφρύτερο, πιο συμπαγές σώμα και πιο συνηθισμένο σπείρωμα φίλτρου 77 mm.’

Για ακόμα πιο εντυπωσιακές λήψεις, και οι δύο φακοί μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν με τους τηλεμετατροπείς FE 1.4x και 2x της Sony.

Στήριξη της φωτογραφικής μηχανής και των φακών

Για τη φωτογράφιση της έκλειψης συνιστάται η χρήση τρίποδου. Όταν χρησιμοποιείτε φακό με μεγάλη εστιακή απόσταση, το τρίποδο αποτρέπει κάθε κίνηση, αλλά επίσης κάνει τη λήψη πιο άνετη, διευκολύνει τη διατήρηση της σύνθεσης και σας επιτρέπει να κλειδώσετε την εστίαση μόλις τη βρείτε.

Εστίαση

Η μη αυτόματη εστίαση είναι η καλύτερη επιλογή για την εστίαση του φακού και, μόλις ρυθμιστεί, δεν θα χρειαστεί να αλλάξει. Χρησιμοποιήστε τη λειτουργία Μεγέθυνση εστίασης της φωτογραφικής μηχανής. Ιδανικά, θα πρέπει να ρυθμίσετε τη λειτουργία αυτή ώστε να ενεργοποιείται αυτόματα όταν περιστρέφετε τον δακτύλιο μη αυτόματης εστίασης του φακού. Για να το κάνετε αυτό, μεταβείτε στο Focus (Εστίαση) > Focus Assistant (Βοήθεια εστίασης) > Auto Magnifier in MF (Αυτόματη μεγέθυνση στη μη αυτόματη εστίαση) και ρυθμίστε το σε On (Ενεργοποίηση).

Στάδια

Καθώς η Σελήνη περνά μπροστά από τον Ήλιο, υπάρχουν διαφορετικά στάδια που φωτογραφίζετε, όπως η Πρώτη Επαφή – όπου η Σελήνη και ο Ήλιος «αγγίζουν» το ένα το άλλο για πρώτη φορά, κατόπιν υπάρχει η Ολότητα – όπου η Σελήνη μπλοκάρει εντελώς τον Ήλιο. Η ολότητα είναι η μόνη φορά που μπορείτε να αφαιρέσετε με ασφάλεια το ηλιακό φίλτρο καθώς ο Ήλιος είναι μπλοκαρισμένος. Αφαιρέστε το φίλτρο μόνο όταν ο ήλιος είναι εντελώς μπλοκαρισμένος από τη Σελήνη – να είστε υπομονετικοί και μην το αφαιρέσετε πολύ νωρίς. Ανάλογα με το πού βρίσκεστε, η Ολότητα μπορεί να διαρκέσει από λίγα δευτερόλεπτα έως αρκετά λεπτά, οπότε προχωρήστε με προσοχή και μην χαθείτε στη στιγμή – να έχετε το φίλτρο έτοιμο να το επανατοποθετήσετε.

Όταν το φίλτρο έχει αφαιρεθεί, θα πρέπει να προσαρμόσετε την έκθεση, καθώς η φωτεινότητα μπορεί να διαφέρει δραματικά: ξεκινήστε περίπου στο 1/125 του δευτερολέπτου, f/8, ISO 100 και, στη συνέχεια, όταν είναι ασφαλές, χρησιμοποιήστε οριοθέτηση έκθεσης (bracketing) για πολλαπλές εκθέσεις. Μια ακολουθία με οριοθέτηση έκθεσης μπορεί επίσης να συνενωθεί χρησιμοποιώντας κατάλληλο λογισμικό κατά την επεξεργασία.

Επανατοποθετήστε το ηλιακό φίλτρο τη στιγμή που επιστρέφουν οι πρώτες ακτίνες του ηλιακού φωτός, κατά προτίμηση πολύ πριν. Εάν είστε άπειροι ή δεν αισθάνεστε άνετα, δεν αξίζει να διακινδυνεύσετε τη φωτογραφική μηχανή σας. Αντ’ αυτού, αφήστε το ηλιακό φίλτρο τοποθετημένο και απολαύστε την απίστευτη φυσική εμπειρία.