Ένας μέρος στην καρδιά

"Η δική μου άποψη", εξηγεί ο Massimo Siragusa, "είναι ότι οι χώροι που μας περιβάλλουν αποτελούν ένα είδος σκηνής. Αλληλεπιδρούμε μαζί τους δημιουργώντας σχέσεις. Οι σχέσεις αυτές είναι συνδέσεις μεταξύ ζευγών, και όλοι βλέπουμε κάθε κτίριο και κάθε τόπο ατομικά. Ωστόσο, πρόκειται για σχέσεις αμφίδρομες, καθώς όσο αυτοί οι χώροι επηρεάζουν τις ζωές μας, άλλο τόσο κι εμείς τους καθορίζουμε και τους τροποποιούμε. Στη φωτογραφία μου, προσπαθώ να προσδιορίσω και να κατανοήσω αυτήν τη σχέση."

Σε αυτό το έργο, ο Massimo αποτύπωσε το Πανεπιστήμιο Μποκόνι στο Μιλάνο, με την αξιόπιστη μηχανή του Sony Alpha 7R IV. "Η ανάθεση του έργου έγινε από τον εκδοτικό οίκο Rizzoli International, και η ιδέα ήταν η δημιουργία ενός άλμπουμ που θα περιέγραφε την ταυτότητα του πανεπιστημιακού χώρου και τη σχέση του με το Μιλάνο", εξηγεί ο ίδιος. "Πέρασα πάνω από δύο εβδομάδες φωτογραφίζοντας, από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβρη, και ήταν σημαντικός ο χρόνος αυτός, γιατί με βοήθησε να χτίσω τη δική μου σχέση με τον χώρο".

Το πανεπιστήμιο ιδρύθηκε το 1902 και διαθέτει ένα εκπληκτικό πλούτο αρχιτεκτονικών στιλ, και έτσι η φωτογράφισή του έδωσε στον Massimo τον χρόνο να συναισθανθεί "το genius loci, τη χαρακτηριστική του ατμόσφαιρα" όπως λέει. "Κάποιες φορές, αυτό γίνεται αμέσως με έναν τόπο, αλλά κάθε φορά που επισκεπτόμουν το συγκεκριμένο μέρος, ανακάλυπτα διαφορετικές εκφάνσεις του. Φυσικά, ένα μέρος αλλάζει, αλλάζει όμως και η δική μας οπτική και το βλέπουμε διαφορετικά, είτε είναι το διαφορετικό φως, είτε η διάθεση, είτε ακόμα, και οι διαφορετικές φάσεις της ζωής μας".

Αναφορικά με το φως, ένα παράδειγμα είναι η λήψη του Massimo έξω από ένα αμφιθέατρο, κοντά στο ηλιοβασίλεμα. "Ήταν σημαντικό να αναδείξω τις καλλιτεχνικές λεπτομέρειες του εξωτερικού χώρου" εξηγεί, "αλλά ταυτόχρονα, ήθελα να επισημάνω τη δομή του κτιρίου. Επέλεξα να φωτογραφίσω όταν θα έπεφτε ο ήλιος, για να αξιοποιήσω την αντίθεση ανάμεσα στα φώτα του κτιρίου και το φυσικό φως της ημέρας που υποχωρούσε. Μου αρέσει πάντα να δουλεύω έτσι, χρησιμοποιώντας μόνο ό,τι περιλαμβάνει η σκηνή, με φυσικό φως, χωρίς να προσθέτω φλας ή φώτα LED".

"Τη δυνατότητα αυτή", λέει ο Massimo, "μου την έδωσε το απίστευτο δυναμικό εύρος του αισθητήρα της μηχανής Sony Alpha. Χρησιμοποίησα τη Sony Alpha 7R IV" εξηγεί, "και είτε φωτογραφίζω ένα εξωτερικό χώρο κοιτάζοντας προς τα μέσα, είτε έναν εσωτερικό, κοιτάζοντας προς τα έξω, ένας από τους βασικούς στόχους είναι να ισορροπήσω τις βαθιές σκιές με το έντονο φως. Δεν γίνεται το ένα να υπερισχύει του άλλου, αλλιώς δεν θα φαίνεται φυσικό και θα χαθεί η αίσθηση της τοποθεσίας. Αλλά το μεγάλο δυναμικό εύρος εικόνας της Sony το κάνει εύκολο, ακόμα και με τόσο υψηλή αντίθεση".

Στη φωτογράφιση σε λειτουργία προτεραιότητας διαφράγματος και στην πιο ευρεία μέτρηση πολλαπλών ζωνών "βρίσκω πολύ ισορροπημένο το αποτέλεσμα" συνεχίζει, "και πάντα κατεβάζω το διάφραγμα σε f/16 ή f/22 για να συμπεριλάβω το μέγιστο βάθος πεδίου. Φυσικά, αυτό σημαίνει ότι δουλεύω με τρίποδο για να κρατάω όσο το δυνατόν πιο ευκρινείς τις λεπτομέρειες, αλλά επειδή η Sony Alpha 7R IV είναι τόσο ελαφριά, μπορώ να έχω και πιο ελαφρύ και πιο μικρό τρίποδο".

Ο Massimo χρησιμοποιεί επίσης το σύστημα πολλαπλής λήψης με μετατόπιση pixel της Alpha 7R IV, κάτι που του προσφέρει "απαράμιλλη ευκρίνεια, ιδανική για ανάδειξη των αρχιτεκτονικών λεπτομερειών κάποιων κτιρίων. Είναι πραγματικά μια εξαιρετική μηχανή", καταλήγει.

Αναφορικά με τη σύνθεση, πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες. "Κάτι πολύ σημαντικό είναι η μηχανή να παραμένει παράλληλη με το έδαφος" εξηγεί ο Massimo. Η θέση αυτή διασφαλίζει ότι οι αρχιτεκτονικές γραμμές δεν θα παραμορφωθούν και ότι θα παραμείνουν κάθετες. Μπορεί να είναι δύσκολο, και σε κάποιες περιπτώσεις σκαρφαλώνω σε ένα κτίριο μπροστά από το θέμα μου, για να κρατήσω ίσιες τις γραμμές".

'Όταν αποφασίζει το περιεχόμενο μιας σκηνής, "λίγες μόνο φορές είναι σημαντικές οι ανθρώπινες φιγούρες" συνεχίζει. "Οι εικόνες ανοιχτών χώρων μπορεί να ευνοούνται από το ανθρώπινο στοιχείο, γιατί προσθέτουν κλίμακα. Εγώ όμως θεωρώ ότι οι άνθρωποι πρέπει πάντα να είναι στο υπόβαθρο, από σεβασμό στο ίδιο το μέρος ή τα κτίρια, και ποτέ στο επίκεντρο. Ο ρόλος των ανθρώπων σε τέτοιου είδους φωτογραφίες είναι πάντα η δημιουργία μιας σχέσης με τον χώρο".

Αναφορικά με τους φακούς, ο Massimo προτιμάει έναν συνδυασμό σταθερών φακών και ζουμ "Συχνά χρησιμοποιώ τον FE 24-70 mm f/4 ZA OSS", λέει, "που μου επιτρέπει να καδράρω τις επιλογές μου με απίστευτη ευκρίνεια. Επίσης, πρόσφατα, συμπεριέλαβα τους φακούς Sony G 24 mm, 40 mm και 50 mm στον εξοπλισμό μου. Η ευκρίνεια των φακών αυτών είναι εξαιρετική, ειδικά αναλογικά με τις διαστάσεις τους. Τώρα, αν η Sony έφτιαχνε έναν φακό με δυνατότητα μετατόπισης, θα τον αγόραζα αμέσως".