«Μπορείς να μάθεις πολλά για τον εαυτό σου εδώ έξω», λέει ο Tobias Hägg, «και αυτό είναι ένα από τα πράγματα που κάνουν αυτό το μέρος ελκυστικό». Το «εδώ» αναφέρεται στη Σουηδική Λαπωνία, μια επαρχία που καταλαμβάνει το βορειότερο άκρο της Σουηδίας και φτάνει μέχρι την άκρη του Αρκτικού Κύκλου.

Η Λαπωνία είναι μια μεγάλη περιοχή. Καλύπτει σχεδόν το ένα τέταρτο της συνολικής χερσαίας έκτασης της Σουηδίας, πράγμα που την καθιστά περίπου ίδια σε έκταση με την Πορτογαλία και διπλάσια από ολόκληρη την Ελβετία. Τα πάντα είναι ακραία στην περιοχή αυτή, καθώς σημειώνονται οι χαμηλότερες θερμοκρασίες στη χώρα, οι οποίες συχνά φτάνουν τους -40 ºC, ενώ εδώ βρίσκεται και το ψηλότερο βουνό της χώρας, το δίκορφο όρος Kebnekaise ή «Κορυφή του Καζανιού», το οποίο έχει μια κορυφή χωρίς πάγο, σε ύψος λίγο πάνω από τα 2.096 μέτρα, και μια κορυφή με παγετώνα το ύψος του οποίου αυξομειώνεται ανάλογα με την εποχή.

Στη Λαπωνία βρίσκεται και το καταφύγιο άγριας ζωής Vindelfjällen, ενώ υπάρχουν επίσης και άλλες προστατευόμενες περιοχές, παγετώδεις κοιλάδες, λίμνες και δάση που φιλοξενούν ταράνδους, άλκες, αρκούδες, αδηφάγους, λύγκες και αρκτικές αλεπούδες. Ναι, η Λαπωνία είναι μεγάλη. Και όμορφη. Και επικίνδυνη.

Βλέποντας τις εικόνες του Tobias, είναι εύκολο να χαθείς στην ομορφιά της άγριας φύσης και της ερημιάς, αλλά, όπως επισημαίνει ο Tobias, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να αποπροσανατολιστείς κυριολεκτικά, να αποκοπείς ή να χάσεις τη διαδρομή για να επιστρέψεις στο σπίτι σου. «Αυτό συνέβη μια φορά σε μένα και ήταν καθοριστικής σημασίας», θυμάται ο Tobias. «Είχα ξυπνήσει πολύ νωρίς για να φωτογραφίσω την ανατολή του ηλίου και, σύμφωνα με το πρόγραμμα, επρόκειτο να με πάρει ένα ελικόπτερο. Όμως, στη συνέχεια, επικράτησε πυκνή ομίχλη και χρειάστηκε να κατασκηνώσω για δύο επιπλέον ημέρες μέχρι να καθαρίσει η ομίχλη.»

Συνεπώς, πρόκειται για ένα μέρος όπου μπορεί εύκολα να χαθείς. Αλλά και ένα μέρος όπου μπορείς να ανακαλύψεις τον εαυτό σου. Αυτή ήταν μια εμπειρία την οποία ο Tobias χειρίστηκε με ηρεμία και η οποία του άφησε ένα πλήρως θετικό αποτύπωμα, ενδυναμώνοντας τον έρωτά του για τη Λαπωνία. «Ήταν η πρώτη φορά που κατανόησα πραγματικά την άγρια φύση και την ερημιά», λέει ο Tobias. «Ο κίνδυνος και η μοναξιά σε κάνουν να νιώθεις ζωντανός».

Αναλογιζόμενος το παρελθόν, ο Tobias θεωρεί ότι η αυξανόμενη εκτίμηση για την πατρίδα του ήταν ένα σύμβολο προσωπικής ανάπτυξης. «Όταν ξεκίνησα ως φωτογράφος, ήθελα να γνωρίσω τον κόσμο. Δεν αντλούσα ποτέ έμπνευση από τη Σουηδία, γιατί ήταν ο τόπος καταγωγής μου. Βλέπεις τα δάση και τις λίμνες και τη φυσική ομορφιά, αλλά είναι κάτι που δεν σε συγκινεί… είναι κάτι που παρατηρείς όταν κάνεις σκι. Ήταν κάτι συνηθισμένο.» Σε ελεύθερη μετάφραση, οι Σουηδοί αποκαλούν αυτήν την κατάσταση «δεν εκτιμώ αυτό που έχω».

«Φυσικά, γνώριζα για τη Σουηδική Λαπωνία, αλλά η περιοχή αυτή είναι σαν μια χώρα μέσα σε μια άλλη χώρα και οι άνθρωποι συνήθως δεν ταξιδεύουν τόσο βόρεια. Οπότε, συνέχισα να ταξιδεύω στον κόσμο για να γνωρίσω μεγαλύτερα βουνά και ψηλότερους καταρράκτες, προσπαθώντας πάντα να βρω κάτι καλύτερο σε σχέση με τον προηγούμενο προορισμό. Ποτέ, όμως, δεν ένιωσα την ικανοποίηση που ένιωσα όταν το βλέμμα μου στράφηκε ξανά στην πατρίδα μου. Όταν τελικά ανέβηκα στη Λαπωνία», συνεχίζει ο Tobias, «αυτό που ένιωσα ήταν κάτι πολύ νέο, αλλά και πολύ προσωπικό. Αυτός ήταν ο σπόρος. Έτσι ερωτεύτηκα τη Λαπωνία».

O Tobias επιθυμεί τώρα να απαθανατίσει τη Λαπωνία με τρόπο ο οποίος θα καταδεικνύει την απίστευτη φυσική ομορφιά της, καθώς και την πολύ μεγάλη έκτασή της και τις αφιλόξενες συνθήκες που επικρατούν. Στην πραγματικότητα, ο Tobias θέλει να κάνει τους άλλους να κατανοήσουν αυτό που νιώθει αυτός όταν επισκέπτεται τον μακρινό βορρά. Δεν είναι κάτι εύκολο, όμως η προσπάθεια αυτή στέφεται με επιτυχία χάρη στη δύναμη των εικόνων του. Τι χρειάζεται, λοιπόν, για να καταγράψεις ένα τέτοιο μέρος; «Αυτό είναι ακόμη μια όμορφη πτυχή αυτού του θέματος», λέει χαμογελώντας ο Tobias. «Στη Λαπωνία πρέπει να μοχθήσεις πολύ για να τραβήξεις τις φωτογραφίες που επιθυμείς».

«Γεωγραφικά, το εύρος αυτού του πρότζεκτ είναι πάρα πολύ μεγάλο – θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι τόσο μεγάλο όσο και η ίδια η περιοχή», λέει ο Tobias. «Υπάρχουν πολύ λίγοι δρόμοι στη Λαπωνία και ο καιρός αλλάζει συνεχώς, οπότε κάποιες περιοχές μπορεί να είναι σχεδόν απρόσιτες τη μία ή την άλλη εποχή του χρόνου. Είναι ένα μέρος όπου έπρεπε να ανταποκριθώ σωστά από φωτογραφικής πλευράς, διότι δεν ήταν φυσιολογικό για μένα να εργάζομαι σε ένα τοπίο τόσο απέραντο και κενό».

Όπως λέει ο Tobias, βοηθοί του ήταν οι φωτογραφικές μηχανές Alpha και οι φακοί της Sony, συμπεριλαμβανομένων της φωτογραφικής μηχανής Alpha 7R IV και των φακών FE 16-35 mm f/2.8 GM, FE 24-70 mm f/2.8 GM, FE 70-200 mm f/2.8 GM OSS II και FE 100-400 mm f/4.5-5.6 GM OSS. «Λόγω της έλλειψης δρόμων, κάναμε πεζοπορία, σκι ή χρησιμοποιούσαμε snowmobile», αναφέρει ο Tobias, «οπότε το μικρό μέγεθος και το μικρό βάρος ήταν κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Αυτό που ίσως είναι ακόμη πιο σημαντικό είναι η αντοχή αυτού του φωτογραφικού εξοπλισμού στις ακραίες θερμοκρασίες. Έχω κάνει φωτογράφιση σε χιονοθύελλες και στους -40 ºC και o εξοπλισμός αυτός εξακολουθεί να λειτουργεί άψογα.»

«Και επειδή χρειάζομαι διαφορετικές ρυθμίσεις για εναέρια φωτογράφιση, λήψη βίντεο και λήψεις τοπίων τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα, το πλεονέκτημα δεν είναι μόνο η φορητότητα σε μεμονωμένες αποστολές», προσθέτει ο Tobias. «Ο εξοπλισμός αυτός μου δίνει τη δυνατότητα να παίρνω μαζί μου περισσότερα πράγματα σε μακρινά ταξίδια. Γενικά παίρνω ό,τι διαθέτω, όμως το υπέροχο πράγμα με την ερημιά είναι ότι μπορώ να αφήσω τον εξοπλισμό που δεν χρησιμοποιώ στη σκηνή μου, γιατί δεν υπάρχει κανείς εκεί για να τον κλέψει!».

Ένας τρόπος με τον οποίο ο Tobias αντιλαμβάνεται το τοπίο είναι η φωτογράφισή του από ελικόπτερα. «Αυτό σημαίνει ότι μπορώ να καλύπτω μεγαλύτερες περιοχές και φυσικά, χάρη στο γεγονός ότι οι αισθητήρες υψηλής ανάλυσης full-frame και η σταθεροποίηση εικόνας που διαθέτουν οι φωτογραφικές μηχανές της Sony εξουδετερώνουν τις δονήσεις από το αεροσκάφος, μπορώ να δημιουργώ εικόνες υψηλότερης ποιότητας από ό,τι αν χρησιμοποιούσα drone», λέει ο Tobias.

Οι πιο επιδραστικές εικόνες του Tobias είναι οι εικόνες στις οποίες το τοπίο βρίσκεται σε αρμονία με τον άνθρωπο. «Εκεί έξω, δημιουργώ πολλές συνθέσεις που περιέχουν το ανθρώπινο στοιχείο, τοποθετώντας στη σκηνή είτε εμένα είτε κάποιον φίλο ή κάποιον Σάαμι, δηλαδή αυτόχθονα κάτοικο», εξηγεί ο Tobias. «Οι συνθέσεις αυτές παρέχουν ένα πλαίσιο το οποίο δείχνει τo μέγεθος της έκτασης και, συχνά, τη σκληρότητα της άγριας φύσης και της ερημιάς, πράγμα που βοηθά στο να βάλω τον θεατή στη θέση μου. Διαφορετικά, μπορεί να είναι δύσκολο για τον θεατή να κατανοήσει τις εικόνες αυτές.»

Η αξία αυτών των συνθέσεων γίνεται εύκολα αντιληπτή, ιδιαίτερα στις φωτογραφίες του Tobias που περιλαμβάνουν βάρκες και καγιάκ που διασχίζουν τις παρθένες λίμνες της περιοχής, όπου διαφορετικά η θέα θα ήταν σχεδόν αφηρημένη. «Έχω διαπιστώσει επίσης ότι οι εικόνες αυτού του τύπου έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο όταν είναι μεγάλα φωτογραφικά αντίγραφα (prints), τα οποία οι θεατές τείνουν να διαβάζουν πλήρως χωρίς να τα παραλείπουν, και όχι όταν προβάλλονται σε μικρές οθόνες», λέει o Tobias.

Φυσικά, αυτή η εξύμνηση της άγριας φύσης και της ερημιάς ενέχει τον κίνδυνο να φτάσει εδώ πάρα πολύς κόσμος, αλλάζοντας την αίσθηση του τόπου ή ακόμα και καταστρέφοντάς τον. «Αυτό είναι σίγουρα μια ανησυχία», παραδέχεται ο Tobias, «και όποτε επισκέπτεσαι τέτοια μέρη, πρέπει να δείχνεις υπευθυνότητα. Ευτυχώς, πολλά από αυτά τα μέρη απλά δεν έχουν ονόματα ή είναι τόσο δυσπρόσιτα που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα σκέφτονταν καν να τα επισκεφτούν. Επίσης, όταν καταφέρνω να απαθανατίζω είδη που απειλούνται με εξαφάνιση, όπως οι αρκτικές αλεπούδες, φροντίζω να μη δημοσιεύω τίποτα που να αποκαλύπτει την τοποθεσία».

«Για παράδειγμα, θέλω να δείξω πώς η κλιματική αλλαγή συμβάλλει στη συρρίκνωση των παγετώνων του ορεινού όγκου του όρους Kebnekaise και πώς οι Σαάμι ανταποκρίνονται σε αυτήν την πρόκληση, καθώς και σε άλλα προβλήματα, όπως η εξόρυξη και η αποψίλωση των δασών. Οι εμπειρίες μου εκεί με έχουν κάνει ξανά υπερήφανο τόσο όσον αφορά το σουηδικό τοπίο όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Όταν ξεκίνησα, αυτό που προείχε ήταν να βγάλω μια φωτογραφία που θα μπορούσα να φέρω στο σπίτι, αλλά πλέον η όλη διαδικασία έχει να κάνει εξίσου με την περιπέτεια, την εξερεύνηση και απλώς την παρουσία σε αυτό το μέρος. Ακόμη κι αν δεν το φωτογράφιζα, θα επέστρεφα ξανά και ξανά. Ελπίζω, όμως, ότι με λίγη βοήθεια από τον εξοπλισμό της Sony που διαθέτω, θα μπορέσω να συμβάλω και στην προστασία της Λαπωνίας».