Εάν ήσασταν επισκέπτης από άλλον κόσμο και αντικρίζατε για πρώτη φορά τη Γη από το διάστημα, θα μπορούσατε εύκολα να σκεφτείτε ότι πρόκειται για έναν υδάτινο πλανήτη. Από άλλες οπτικές γωνίες, με το 71% της επιφάνειας να καλύπτεται από νερό, θα μπορούσατε ακόμα να αναρωτηθείτε πού είναι πιθανότερο να βρίσκεται η νοήμων ζωή σε αυτόν τον γαλάζιο πλανήτη;

Η νοημοσύνη και η εκπαίδευση είναι στο επίκεντρο του έργου του Alexis Rosenfeld. Επικεφαλής του Fondation 1 Ocean, ενός προγράμματος εξερεύνησης που υποστηρίζεται από την UNESCO, ο Alexis και οι συνάδελφοί του έχουν ως στόχο να ανακαλύψουν, να καταγράψουν και να υποστηρίξουν επιστημονικές αποστολές στους ωκεανούς – με απώτερο στόχο να μας βοηθήσουν να τους κατανοήσουμε και να τους προστατεύσουμε καλύτερα. Και λέγοντας «μας» εννοεί όλους, διότι τα νερά του κόσμου είναι κάτι στο οποίο βασιζόμαστε όλοι και για το οποίο όλοι έχουμε την ευθύνη.

«Το πρότζεκτ πήρε το όνομα 1 Ocean επειδή έχουμε κυριολεκτικά μόνο έναν ωκεανό - έναν ωκεανό που μοιραζόμαστε και στον οποίο βασιζόμαστε», εξηγεί ο Alexis. «Ο κόσμος μας διασυνδέεται μέσω του νερού. Η Μεσόγειος Θάλασσα εκβάλλει στον Ατλαντικό Ωκεανό, ο Ατλαντικός στον Ειρηνικό, ο Ειρηνικός μετατρέπεται στις θάλασσες των Φιλιππίνων και της Νότιας Κίνας και από εκεί ο Ινδικός Ωκεανός εκβάλλει πίσω στον Ατλαντικό. Μόνο οι θάλασσές μας συνδέονται με αυτόν τον τρόπο, και είναι κάτι που μας δείχνει τόσο τα καλύτερα όσο και τα χειρότερα στοιχεία του κόσμου μας.»

«Μια ενέργεια ή μια αλλαγή σε ένα μέρος θα έχει συνέπειες σε ένα άλλο μέρος», συνεχίζει ο Alexis, «και φυσικά αυτό είναι που βλέπουμε σήμερα με τη ρύπανση, την απώλεια οικοτόπων και την εξαφάνιση ειδών. Η αποστολή μας είναι να διαδώσουμε το μήνυμα για την υγεία και τη σημασία των ωκεανών μας. Ενώ μπορούμε να δούμε τον κόσμο και τις διασυνδέσεις του από ψηλά, δεν είναι τόσο απλό να αντιληφθούμε τι πραγματικά συμβαίνει στα νερά του κόσμου. Οι θάλασσες και οι λίμνες μας λαμπυρίζουν με αντανακλάσεις, κρύβοντας την αλήθεια της παραμέλησής τους κάτω από τα κύματά τους. Αυτός είναι ο σκοπός του νεότερου μέλους μας, της Lily», χαμογελάει, «και ελπίζουμε ότι θα μας βοηθήσει πολύ.»

Η Lily είναι ένα υποβρύχιο ρομπότ, το οποίο ο Alexis ελπίζει ότι θα ανοίξει νέους ορίζοντες και θα βελτιώσει την ποιότητα της υποβρύχιας εργασίας του, η οποία στο σύνολό της έχει ως απώτερο στόχο την εξερεύνηση και την εκπαίδευση. «Δημιούργησα τη Lily με τον Antoine Drancey, τον επικεφαλής της Black Whale Pictures, και με τη βοήθεια σε χρηματοδότηση και τεχνική υποστήριξη της Sony Europe», εξηγεί. «Ο Antoine είναι ο πιλότος, εγώ είμαι ο φωτογράφος και η Lily είναι πραγματικά σαν ένα νέο ζευγάρι μάτια για μένα στα βαθιά νερά. Είναι σχεδιασμένη για βάθος έως και 1.000 μέτρα, μπορεί να κινείται με πέντε κόμβους και είναι συνδεδεμένη με έναν απομακρυσμένο σταθμό μέσω οπτικών ινών, ώστε να μπορούμε να βλέπουμε τα πάντα σαν να είμαστε εκεί.»

«Η αυθεντική φωτογραφία και το αυθεντικό βίντεο είναι πολύ σημαντικά σε ένα πρότζεκτ όπως αυτό», συνεχίζει ο Alexis, «επειδή ανακαλύπτουμε συνεχώς νέες ιστορίες στα βάθη – ιστορίες που πρέπει να αποκαλυφθούν και να διαδοθούν. Η Lily διαθέτει νεοσχεδιασμένα φώτα LED, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας στα βάθη, αλλά το καλύτερο από όλα είναι ότι έχει σχεδιαστεί για να χωράει μια φωτογραφική μηχανή Alpha 1 της Sony και μια συσκευή εγγραφής Atomos, επιτρέποντάς μας να τραβήξουμε εκπληκτικής ποιότητας φωτογραφίες RAW και βίντεο 4K ή 8K. Και επειδή οι κάμερες Alpha της Sony έχουν ενιαίο σχεδιασμό, έχουμε τη δυνατότητα εναλλαγής ακόμη και με μια Alpha 7S III για βίντεο σε χαμηλό φωτισμό.»

Ο σχεδιασμός της Lily και του συστήματος ελέγχου της σημαίνει επίσης ότι ο Alexis μπορεί να κάνει κάθε είδους αλλαγές στις ρυθμίσεις έκθεσης, εστίασης, ακόμη και ζουμ από απόσταση με άμεσο αποτέλεσμα. «Αλλά μαζί με αυτό, ένα άλλο τεράστιο πλεονέκτημα είναι η 18ωρη διάρκεια ζωής της μπαταρίας της Lily.»

«Όπως και η υγεία του πλανήτη, ο χρόνος δεν είναι μια πολυτέλεια που έχουν συνήθως οι υποβρύχιοι φωτογράφοι», εξηγεί ο Alexis, «αλλά η Lily θα μας δώσει κάτι που συνήθως είναι διαθέσιμο μόνο στους φωτογράφους της στεριάς. Όταν ένας επαγγελματίας της άγριας ζωής φωτογραφίζει σε ένα δάσος ή σε μια πεδιάδα, μπορεί να παραμείνει στη θέση του για ώρες ή ακόμη και ημέρες, αρκεί να έχει ένα ζεστό μπουφάν και αρκετή τροφή. Ωστόσο στο νερό είμαστε πολύ πιο περιορισμένοι. Περιμένουμε όσο το δυνατόν περισσότερο, αλλά τελικά πρέπει να επιστρέψουμε στην επιφάνεια – και αφού ανέβεις, μπορεί να χάσεις κάτι για λίγα μόνο λεπτά. Με τη Lily μπορούμε να κρυφτούμε, να περιμένουμε, να παρατηρήσουμε και να παραμείνουμε εστιασμένοι στα αντικείμενα για όσο χρόνο χρειαστεί! Μπορούμε να το κάνουμε όχι μόνο στα βάθη της θάλασσας, αλλά και σε μικρότερα βάθη, όπως 20 ή 40 μέτρα.»

Αυτές οι ικανότητες έχουν κάνει διαθέσιμες τεράστιες περιοχές ωκεανού στις οποίες μπορεί εργαστεί ο Alexis, «και φυσικά σημαίνει ότι μπορούμε επίσης να πάμε σε πιο κρύα μέρη, σε βαθύτερα μέρη και ακόμη και πιο ζεστά μέρη, όπως τα βαθιά ηφαίστεια και οι θερμές πηγές που έχουν μοναδικά οικοσυστήματα.»

Δυστυχώς, μαζί με την ομορφιά της ανακάλυψης, πολλά από αυτά που η Lily είναι σχεδιασμένη να βλέπει είναι πιο ανησυχητικά. «Αν και δεν μπορούμε να πούμε ακόμα πολλά για τα είδη που φωτογραφίσαμε, ένα από αυτά ήταν τα κόκκινα κοράλλια και τις Γοργόνιες στη Μεσόγειο», συνεχίζει ο Alexis. Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα αποψίλωσης εκεί, λόγω του τρόπου με τον οποίο η θάλασσα θερμαίνεται και αλλάζει. Αυτά τα πανέμορφα είδη ζουν από κοντά στην επιφάνεια μέχρι τα 200 μέτρα βάθος και αποτελούν σημαντικό μέρος του οικοσυστήματος, τόσο ως τροφή όσο και ως καταφύγιο για άλλα ζώα.»

«Και φυσικά υπάρχει και το πλαστικό», λέει σκυθρωπά. «Πρόκειται για ένα μεγάλο μέρος αυτού που εξετάζουμε με το 1 Ocean και τη Lily. Όλοι γνωρίζουμε το πρόβλημα, αλλά αυτό που θα δείξουμε είναι ότι είναι ακόμη πιο τρομακτικό απ' ό,τι νομίζει ο κόσμος. Το πλαστικό είναι ένα ανατριχιαστικό παράδειγμα του τι βλέπουμε κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Γνωρίζουμε ότι μόνο ένα ή δύο τοις εκατό των πλαστικών της θάλασσας παραμένει ορατό στις ακτές και στην επιφάνεια της θάλασσας, ενώ το 98% καταλήγει στον βυθό της ... όπου προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ζημιά και είναι πολύ πιο δύσκολο να απομακρυνθεί. Χάρη στη Lily, γνωρίζουμε τώρα για τα βαθιά μέρη, σε βάθος περίπου 1.000 μέτρων, τα οποία δυστυχώς μοιάζουν με τεράστια νεκροταφεία πλαστικών.»

«Σε αυτά τα μέρη», συνεχίζει, «μπορούμε να βρούμε πλαστικά από το 1970 ή και παλιότερα. Όλα προέρχονται από ό,τι πέφτει στους δρόμους ή στα ποτάμια, τα οποία τελικά καταλήγουν στη θάλασσα. Έτσι, με τις λήψεις της Lily, στοχεύουμε να δείξουμε ότι το πλαστικό δεν είναι διασπώμενο και ότι, το γεγονός ότι δεν τα βλέπουμε απλά κρύβει το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Στην πραγματικότητα γίνεται πιο επικίνδυνο καθώς διασπάται σε μικροπλαστικά και νανοπλαστικά. Αυτά καταλήγουν στην τροφική αλυσίδα και δεν σκοτώνουν μόνο τη θαλάσσια ζωή. Θυμάστε αυτόν τον «έναν ωκεανό» που μας συνδέει όλους; Αυτό σημαίνει ότι το πλαστικό επιστρέφει σε εμάς και στο ίδιο μας το πιάτο.»

«Η Lily είναι το πιο πρόσφατο μέλος της ομάδας μας και, μαζί με την Alpha 1 και την Alpha 7S III της Sony, είναι κάτι που μας δίνει καλύτερη αντίληψη της θάλασσας», καταλήγει ο Alexis. «Είμαστε όμως μόνο στην αρχή. Η Lily δεν μας έχει δείξει ακόμα τα καλύτερα. Με τον καιρό νομίζω ότι θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε πράγματα που δεν έχουμε δει ποτέ πριν, τόσο τα καλά όσο και τα άσχημα.»

«Έχουμε πολλές δυνατότητες και ιδέες σχετικά με το πού μπορούμε να πάμε, τι μπορούμε να αναζητήσουμε και πώς μπορούμε να διαδώσουμε το μήνυμα για τους ωκεανούς μας. Δεν είναι πολύ αργά για να αλλάξουμε τα πράγματα και είμαστε ευγνώμονες που η Sony μάς βοηθάει να το κάνουμε πράξη.»